نقش مس در گیاهان

مس (Cu) موجب فعال شدن آنزیم ها و کاتالیزورهایی می شود که در برخي فرآيندهاي رشدي گیاه نقش دارند. توليد ويتامين A به شدت با حضور مس ارتباط دارد. همچنین این عنصر به سنتز پروتئين كمك مي كند. اين عنصر به عنوان ريزمغذي طبقه بندي شده و به مقدار كم براي گياه مورد نياز است.

نکات تکمیلی

عنصر مس در ساختار سه نوع پروتئین وجود داشته و چندین آنزیم را فعال می نماید. یون های مس تنها به شکل کمپلکس با سایر ترکیبات قابل جذب هستند. در محیط هایی با pH قلیایی(خاک های آهکی و قلیایی)، مس برای گیاهان بطور کلی غیر قابل جذب هستند. این عنصر در سیستم های آنزیمی اکسیداز-کاتالاز ضروری است و در واکنش های انتقال الکترون سهیم بوده و فعال کننده چندین آنزیم است. مس در گیاه متحرک نبوده و به شکل رسوب در خاک باقی خواهد ماند. لذا با توجه به اینکه اغلب خاک های ایران قلیایی و آهکی است، بازده جذب عنصر مس موجود در خاک های ایران بسیار پایین است.  بنابراین برای افزایش جذب مس توسط گیاهان به نحوی باید pH خاک های قلیایی و آهکی را اصلاح نمود. یکی از روش های موثر اصلاح خاک های آهکی استفاده از سولفات آمونیوم می باشد. با استفاده از کود سولفات آمونیوم می توان علاوه بر تأمین ازت و گوگرد مورد نیاز گیاهان و درختان، خاک های قلیایی را اصلاح نمود و pH آن را کاهش داد. در صورتی که خاک با فقر مس مواجه باشد یا بنا به دلایل گفته شده بازده جذب مس از خاک پایین باشد، گیاهان دچار کمبود مس خواهند شد.

علائم کمبود مس در گیاه

کمبود مس در درختان میوه با پلاسیدگی برگ‌های انتهایی و ریزش آنها مشخص می‌شود.
 علائم كمبود مس در غلات دانه ريز شامل مارپيچ شدن برگ‌ها، زردي عمومي گياه، سوختگي نوك برگ‌ها و ظهور رنگ سبز كم رنگ در برگ‌هاي جوان و عدم تشكيل كامل سنبله به ويژه سنبله انتهايي و دانه بستن ضعیف است. کمبود مس در مرکبات باعث مرگ جوانه انتهایی می‌شود. رگبرگ‌ها چروکیده و خمیده شده، روی میوه صمغ ترشح می شود، پوست ممکن است بترکد و صمغ از آن خارج شود. برگ‌ها در بسياري از سبزي‌ها در اثر كمبود مس، شادابي خود را از دست مي‌دهند و ممكن است به رنگ سبز تيره باقي بمانند ولي لكه‌هاي زرد رنگي روي شاخه‌هاي سبز كنار يا پايين گره اتصال برگ به وجود مي‌آيد.
كمبود مس همراه با عوامل زير تشديد مي‌گردد:
– خاك‌هاي شني، گچي و آلي
– اراضي مرتعي تازه احيا شده
– مصرف بالاي كود ازته

فهرست